Jeroen van Duijvenbode
Director Sustainable Strategies
Jeroen is een ervaren ‘veranderarchitect’ gericht op het bouwen van duurzame organisaties die een toekomstig bestendige balans nastreven tussen People, Planet en Profit. Met zijn positieve ‘can-do’ houding stimuleert hij anderen om de beste versie van zichzelf in te zetten en samen te werken aan duurzame resultaten.
Deel dit artikel
Hoe CFO Sandra Kaspers samen met Jeroen van Duijvenbode van nlmtd, haar persoonlijke, duurzame drijfveer bij EDSN tot uiting wist te brengen
Een gletsjer als motivatie
Sandra Kaspers is CFO bij EDSN, een organisatie die achter de schermen een sleutelrol speelt in het Nederlandse energiesysteem. Het bedrijf beheert onder meer data uit slimme meters en zorgt dat energieleveranciers en netbeheerders de juiste inzichten krijgen. “We zitten echt onder de motorkap,” zegt ze. “Bijna niemand kent ons, maar iedereen heeft met ons te maken.”
Toen Sandra Kaspers twee jaar geleden in Canada stond, zag ze iets wat haar niet meer losliet. Ze was voor de derde keer bij dezelfde gletsjer. De eerste keer was ze zeventien. Nu, ruim dertig jaar later, was het landschap zichtbaar veranderd. “Het was echt shocking om te zien hoe ver die gletsjer was teruggetrokken,” vertelt ze. “En diezelfde zomer reden we door gebieden waar je gewoon in bruine smog zat door de bosbranden. Dan denk je: wat zijn we met z’n allen aan het doen?”
Meer dan een rapportagefeestje
Als CFO is Sandra verantwoordelijk voor de duurzaamheidsrapportage. CSRD, ESG, dubbele materialiteitsanalyses: het stond allemaal op de agenda. Maar hoe langer ze ermee bezig was, hoe ongemakkelijker het voelde.
“Voor je het weet wordt het een soort rapportagefeestje. Of eigenlijk: corvee. Terwijl dat natuurlijk niet de bedoeling is.” Want duurzaamheid, vindt ze, zou niet moeten draaien om het invullen van lijstjes. Het zou moeten gaan over de rol die je als organisatie speelt en de impact die je maakt.
Tegelijkertijd zag ze iets anders. Jonge medewerkers kwamen juist naar EDSN vanwege de bijdrage aan de energietransitie, maar zagen dat in de praktijk nog nauwelijks terug. “Toen dacht ik: oké, daar zit iets. Er is zowel bij mij als bij onze jonge medewerkers een grote behoefte, maar we doen er nog te weinig mee.”
Als je het alleen vanuit strategie benadert, blijft het in het hoofd. Wij wilden het juist vanuit het gevoel laten komen en vanuit daar verbinden met bedrijfsdoelstellingen
De drempel om te beginnen
Toch duurde het even voordat ze het onderwerp echt op tafel legde bij de rest van het managementteam. “Ik had het gevoel dat ik de enige was die dit belangrijk vond,” zegt ze. “En er zijn altijd dingen die urgenter zijn. Dus dan ga je twijfelen: is dit het moment?”
Ze besprak dit met Jeroen van Duijvenbode, adviseur Sustainable Strategies bij nlmtd, die haar stimuleerde wel die stap te zetten.
Geen KPI’s, maar persoonlijke drijfveren
Samen met nlmtd koos EDSN voor een andere aanpak. Niet starten met strategie, targets of rapportages, maar bij de mensen zelf.
Wat drijft je? Waar maak je je zorgen over? Wat wil je bijdragen?
Volgens Jeroen van nlmtd zit daar precies de kracht. “Als je het alleen vanuit strategie benadert, blijft het in het hoofd. Wij wilden het juist vanuit het gevoel laten komen en vanuit daar verbinden met bedrijfsdoelstellingen”
Die aanpak werkte. Tijdens verschillende sessies bleek dat vrijwel iedereen in het MT zich persoonlijk betrokken voelde bij het onderwerp, alleen had niemand het ooit uitgesproken. “Dat was voor mij echt een eyeopener,” zegt Sandra. “Ik was helemaal niet de enige.” Vanuit die persoonlijke drijfveren werd de stap gemaakt naar de Sustainable Development Goals en vervolgens naar de vraag: waar kunnen we als organisatie daadwerkelijk impact maken?
De Sustainable Development Goals (SDG’s) zijn 17 mondiale doelen van de Verenigde Naties om tegen 2030 een einde te maken aan armoede, ongelijkheid en klimaatverandering. Ze vormen dé internationale leidraad voor een eerlijke, duurzame en inclusieve wereld.
Wie het kleine niet eert…
Het resultaat was geen groots, meeslepend plan of allesomvattende strategie. Maar iets anders: een set concrete, haalbare initiatieven. En misschien nog belangrijker: een andere manier van kijken. “Je hoeft namelijk niet meteen alles om te gooien,” zegt Sandra. “Je kunt ook kijken: hoe vervlechten we dit met wat we toch al doen?”
Bij EDSN leidde dat onder meer tot een nog actiever Green Team, een Green IT-workshop voor ontwikkelaars, aandacht voor energieverbruik en catering, en het besluit dat leaseauto’s voortaan elektrisch zijn. Ook wordt gewerkt aan een nieuwe CO₂-rapportage om inzicht en bewustwording te vergroten. Het zijn, zoals Sandra het zelf noemt, “veel kleine dingetjes”. Maar die maken uiteindelijk wel verschil.
Geen big bang, wel beweging
Toch voelt het voor haar niet als een klassiek succesverhaal. Implementatie blijkt weerbarstig. Andere prioriteiten dringen zich op. Initiatieven vertragen. Sommige thema’s, zoals de sociale kant van duurzaamheid, hebben nog een extra duwtje nodig. “Het is echt een puzzel,” zegt ze eerlijk. “En je hebt nu ook geen rugwind. Dus je moet het echt doen omdat je het zelf wilt.”
Juist in die realiteit zit misschien de waarde. Want ondertussen gebeurt er wel degelijk iets. Het Green Team organiseert zelf initiatieven. Medewerkers starten projecten. Discussies ontstaan spontaan, bijvoorbeeld over de duurzaamheid van koffie of energieverbruik in IT-systemen.
“Het leeft,” zegt Sandra. “Ook al is het soms niet zo zichtbaar.” Jeroen ziet dat vaker. “Je zet iets in beweging en daarna gebeurt er veel meer dan je vooraf had bedacht. Dat is geen KPI, maar wel een resultaat.”
De CFO als aanjager van langetermijnwaarde
Dat juist een CFO dit proces aanjaagt, is geen toeval, vindt Sandra. “Als CFO ben je niet alleen van de korte termijn. Juist ook van de lange termijn.” Duurzaamheid gaat volgens haar over waarde in de breedste zin van het woord. En juist de CFO is gewend om die waarde zichtbaar en bespreekbaar te maken. “Je maakt dingen tastbaar. En dat helpt. Want duurzaamheid voelt vaak groot en abstract. Terwijl je het juist concreet moet maken.”
Dat betekent niet dat het makkelijk is. Er blijft spanning tussen kosten, prioriteiten en impact.
Je bent waarschijnlijk niet de enige
Als ze één advies mag geven aan anderen in vergelijkbare posities, is het simpel:
“Ga het gesprek aan. Je bent waarschijnlijk helemaal niet de enige. Maar iemand moet beginnen. Waarom zou jij dat niet zijn?”
Dat geldt niet alleen voor managementleden. Ook medewerkers kunnen beweging creëren. Het Green Team bij EDSN begon met één oproep op intranet. “Er is altijd wel iemand in de organisatie die zich hiermee verbonden voelt,” zegt Sandra. “Zo kun je langzaam iets opbouwen.” Verandering hoeft niet groot te beginnen. Soms begint het met een gesprek. Soms met een klein initiatief. En soms met één persoon die besluit: ik moet wat doen aan die smeltende gletsjer.
