Sandra van der Pal
Manager
Sandra van der Pal is innovatie-expert bij nlmtd in het team Publiek en Sociaal Domein. Ze krijgt energie van het vinden van innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Met ervaring als startup-oprichter, consultant, accelerator-bouwer en innovatiemanager kent ze alle kanten van (open) innovatie. Verbinden staat voor haar centraal, omdat samenwerking essentieel is voor de transities van vandaag.
Deel dit artikel
Een betere toekomst creëren. Dat is de missie van nlmtd. Maar hoe kun je die missie waarmaken als een groot deel van Nederlands innovatiepotentieel onbenut blijft? Want nog altijd gaat minder dan 1% van alle venture capital-financiering naar vrouwelijke ondernemers. Hoog tijd dus om hier verandering in te brengen, vindt nlmtd-manager Sandra van der Pal. Als co-founder van FEM-START helpt ze vrouwen toegang te krijgen tot kapitaal.
Drie thema’s lopen als een rode draad door de loopbaan van Sandra van der Pal: innovatie, ondernemerschap en maatschappelijke impact. In de dertien jaar sinds ze afstudeerde op publiek-private partnerschappen richtte ze verschillende startups op en werkte als innovatiemanager voor organisaties die zich inzetten voor een betere samenleving.
Vier jaar geleden begon ze bij TNW Programs. Toen het tech scouting-bureau een jaar geleden onderdeel werd van nlmtd, sloot ook Sandra zich aan bij het Amsterdamse adviesbureau. “Hier komt alles samen”, legt ze uit: “Ik richt me helemaal op innovatie, draag daarmee bij aan een mooiere wereld én kan dat doen als ondernemer dankzij het bijzondere businessmodel van nlmtd.”
De drie thema’s zijn dan ook nauw met elkaar verbonden. Innovatie en ondernemerschap zijn cruciaal voor het creëren van een betere toekomst: de belangrijkste missie van nlmtd. Daarom focust het bureau zich op een aantal transities. Denk onder meer aan energie, voedsel en mobiliteit.
Gelijke kansen én kapitaal
Er is echter nóg een transitie die hoognodig moet worden gerealiseerd: de transitie naar een economie met gelijke kansen voor iedereen. “Toen ik begon met werken, was het wel een schok voor me hoezeer het bedrijfsleven nog vaak een mannenwereld is”, vertelt Sandra. “Op de universiteit dacht ik dat we dat inmiddels wel achter ons hadden gelaten, maar het is echt nog steeds een uitdaging.”
Op weinig plekken is dit zó zichtbaar als in de kapitaalmarkt: “Op dit moment gaat in Nederland minder dan 1% van de venture capital funding naar vrouwelijke founders. Dat is natuurlijk bizar.”
“Het klopt dat er minder vrouwelijke dan mannelijke founders zijn. Naar schatting is zo’n 30% vrouw. Dat zij minder dan 1% van het geld krijgen is dus niet te rechtvaardigen. Zéker niet als je ziet hoe succesvol startups van vrouwelijke founders zijn.”
Deze financieringskloof is niet alleen oneerlijk, maar ook onhoudbaar. “Innovatieve startups zijn cruciaal voor het oplossen van de vele uitdagingen waar we als Nederland voor staan. Door zo’n grote groep ondernemers uit te sluiten, vertraag je de opbouw van een sterke, toekomstbestendige economie.”
De weg naar financiering
Kortom: meer dan genoeg reden om te zorgen dat ook vrouwelijke ondernemers voldoende toegang krijgen tot kapitaal. Dit is waar FEM-START zich voor inzet. “We maken vrouwelijke founders wegwijs in de wereld van financiering”, legt Sandra uit: “Hoe kom je aan startkapitaal? Wat voor typen financiering zijn er? En hoe benader je een financierder?”
FEM START werkt met regionale programma’s die online cursussen combineren met live workshops en events. Deelnemers doorlopen het traject in groepjes, waardoor er een community ontstaat.
“Ondernemerschap kan eenzaam zijn. Dan helpt het enorm om te sparren met anderen die tegen dezelfde vragen aanlopen.”
Daarnaast verbindt FEM START ondernemers actief aan investeerders, partners en regionale ecosystemen. “Kennis alleen is niet genoeg. Je hebt een netwerk nodig om die kennis te benutten.”
Ook laat de organisatie succesvolle voorbeelden zien van vrouwen die kapitaal hebben opgehaald. “Die verhalen zijn belangrijk. Ze laten zien dat het kan.”
Rolmodellen
Het belang van rolmodellen werd voor Sandra onder meer zichtbaar via Marian Spier, medeoprichter van FEM‑START. “Marian is een toonaangevende sociale ondernemer. Ik heb met haar samengewerkt bij TEDxAmsterdamWomen. Toen ik hoorde dat zij vrouwelijk ondernemerschap wilde stimuleren, heb ik haar meteen gebeld.”
Zo’n tweeënhalf jaar geleden deed Sandra zelf een stap terug uit de dagelijkse operatie. Ze bleef aandeelhouder en adviseur, maar wilde zichzelf tijdelijk iets meer kunnen focussen op haar gezin en werk bij nlmtd.
Iedereen betrekken
Ook binnen nlmtd zet Sandra zich in voor vrouwelijke vertegenwoordiging. “Diversiteit en inclusie staan hier hoog op de agenda. Zo hebben we recent gewerkt aan onze impact narrative: Waar doen we het voor? Welke impact willen we maken? Alleen ‘impact’ is een beetje een loos begrip. Toen ging het ook veel over iedereen betrekken – we willen meebouwen aan een economie die voor iedereen werkt.”
Binnen nlmtd is de man‑vrouwverdeling vrijwel gelijk. Toch vraagt diversiteit blijvende aandacht. “Bij events let ik er bijvoorbeeld op wie we op het podium zetten. Diversiteit gebeurt niet vanzelf; je moet er actief op sturen.”
Inclusieve innovatie
Inclusie speelt ook een grote rol in de projecten waar Sandra aan werkt. “Bij innovatie is het belangrijk om met potentiële gebruikers te praten, en daarbij wil je alle gebruikersgroepen meenemen.” Ze verwijst naar het bekende voorbeeld van autogordels die jarenlang waren ontworpen op mannelijke lichamen, met slechtere bescherming voor vrouwen als gevolg.
Voor opdrachtgevers in de publieke sector en het sociaal domein is inclusieve innovatie essentieel. “De publieke sector is er voor iedereen. Dat maakt het werk ook zo waardevol. Je kunt hier echt maatschappelijke impact maken.”
In haar huidige opdracht voor de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) ziet ze ook overlap met haar inzet bij FEM-START. “Als innovatieontwerper begeleid ik medewerkers binnen de RVO van idee naar prototype. Veel workshops die ik daar verzorg, heb ik eerder ook gegeven aan vrouwelijke ondernemers.”
Minder bescheiden
Aan vrouwelijke ondernemers die kapitaal willen ophalen, geeft Sandra twee adviezen. Ten eerste: begin op tijd met netwerken. “Veel ondernemers wachten tot alles perfect is. Maar investeerders investeren in mensen die ze vertrouwen. Die relatie moet er al zijn vóórdat je geld nodig hebt.”
Het tweede advies: wees minder bescheiden. “Vrouwen vertellen vaak wat ze al hebben bereikt. Mannen pitchen vooral wat ze gáán bereiken en doen dat groots.” Soms betekent dat, hoe ongemakkelijk ook, dat vrouwen zich moeten aanpassen om op een ongelijk speelveld mee te kunnen doen.
Daarnaast helpt Sandra vrouwelijke ondernemers ook met focus houden en hun strategie scherp stellen door middel van een Strategy Sprint. In een eendaagse sessie haalt ze de prioriteiten naar boven en maakt ze met de ondernemers een praktisch plan voor de aankomende periode. Ze herkent als geen ander hoe moeilijk het soms is om focus aan te brengen, zeker als ondernemer.
Betere toekomst voor iedereen
Voorlopig blijft ze zich in ieder geval volop inzetten voor een gelijker speelveld in de ondernemerswereld. De cijfers zijn nog altijd confronterend. Het aandeel venture capital-financiering voor vrouwelijke ondernemers is de afgelopen jaren zelfs gedaald.
Toch blijft Sandra hoopvol. “Ik zie zoveel krachtige vrouwen en initiatieven. Het vraagt tijd en blijvende aandacht. We moeten eraan blijven trekken.”
