De impasse in de energietransitie doorbreken: Data Safe House onderbouwt verduurzamingsplannen met data
Uitdaging
Data Safe House biedt een omgeving waarin de industrie en netbeheerders hun wederzijdse investeringsplannen veilig en betrouwbaar kunnen delen en met elkaar de dialoog kunnen aangaan. Dit concept bleek te werken, wat een nieuwe uitdaging aandiende: landelijke uitbreiding.
Resultaten
Met 100+ nieuwe industrielocaties heeft het platform zich inmiddels bewezen. In werd het 2025 dan ook officieel erkend door netbeheerders, het ministerie van Klimaat en Groene Groei en clusterorganisaties als hét loket voor het uitwisselen van informatie over verduurzamingsplannen.
Klant
Data Safe House is een onafhankelijke stichting die de verduurzaming van de Nederlandse industrie stimuleert via veilige data-uitwisseling en dialoog.
In het kort
Data Safe House helpt industriepartijen en netbeheerders om vertrouwelijke verduurzamingsplannen veilig en betrouwbaar met elkaar te delen. Na een succesvolle pilot in de Rotterdamse haven groeide Data Safe House uit tot het landelijke loket voor veilige data-uitwisseling en dialoog binnen alle zes industrieclusters in Nederland. Samen met partners ondersteunde nlmtd zowel de ontwikkeling van de pilot als de landelijke opschaling, van strategie en stakeholdermanagement tot IT-platform met een vaste werkwijze. Inmiddels zijn meer dan 100 industriële locaties aangesloten en is Data Safe House officieel erkend als dé standaard voor het delen van verduurzamingsdata binnen de Nederlandse energiesector.
Uitdaging
Wederzijdse afhankelijkheid
De industrie speelt een cruciale rol in de energietransitie. Voor het realiseren van hun verduurzamingsplannen zijn industriële partijen voor een groot deel afhankelijk van de netbeheerders. Zij moeten het overbelaste energie-infrastructuur uitbreiden en verzwaren. De netbeheerders zijn, op hun beurt, afhankelijk van de industriebedrijven: hun verduurzamingsplannen bevatten informatie die essentieel is voor het snel en doelmatig versterken van het energienet. Het is dan ook belangrijk dat deze netbeheerders zo vroeg mogelijk op de hoogte zijn van de energieverduurzamingsplannen van de industrie.
Vicieuze cirkel doorbreken
Wanneer de industrie deze vertrouwelijke informatie niet wil delen, ontstaat een vicieuze cirkel: industriepartijen kunnen moeilijk investeringsbeslissingen nemen omdat ze niet weten of de toekomstige energie-infrastructuur wel toereikend zal zijn voor de uitvoering van hun plannen. Die onzekerheid neemt alleen maar toe doordat netbeheerders onvoldoende inzicht hebben in de verduurzamingsplannen van de industrie. Om deze impasse te doorbreken is Data Safe House opgezet, omgeving waarop partijen hun investeringsplannen veilig, betrouwbaar en anoniem kunnen delen.
Opschaling en uniformiteit
In 2021-2022 bewees Data Safe House haar toegevoegde waarde tijdens een succesvolle pilot in cluster Rotterdam-Moerdijk. Daarna lag de uitdaging in de opschaling richting de andere 5 industrieclusters. Hoe bewaken we uniformiteit, maar bieden we ook flexibiliteit waar nodig? Na de pilotfase werd nlmtd gevraagd ook deze landelijke uitrol te ondersteunen. We hielpen onder andere met de werving van een nieuw team, het opstellen van landelijk uniforme afspraken en processen, de schaalbaarheid en het gebruikersgemak van het IT-platform, het bij elkaar brengen van stakeholders en belangen en het veiligstellen van financiering.
Proces
Data Safe House groeide van een regionale pilot naar een landelijke samenwerking. Dit vergde verdere ontwikkeling van het platform en het afsprakenstelsel, het verbinden van stakeholders, organiseren van veilige data-uitwisseling en het opschalen naar alle industrieclusters in Nederland.
Deepdive in het proces
Van pilot naar landelijk loket
Data Safe House begon als pilot in de Rotterdamse haven, geïnitieerd door het Havenbedrijf. Vanuit nlmtd waren we betrokken bij het vormgeven en opzetten van de pilot. Die was zo’n succes dat werd besloten om Data Safe House landelijk uit te rollen naar alle zes de industrieclusters.
Projectplan schrijven én uitvoeren
Dit begon in een klein projectteam, bestaande uit mensen van nlmtd en andere externe partners. Daarmee werd een projectplan geschreven en de bijbehorende subsidieaanvraag gedaan aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Na toekenning van de subsidie is Data Safe House met een groter team, waaronder een paar nlmtd’ers, aan de slag gegaan met de uitvoering van het projectplan. Daarbij ondersteunden wij vanuit nlmtd onder andere het opzetten van een data-uitwisselingsproces en afsprakenstelsel, het doorontwikkelen van het DSH IT-platform en communicatie. Als vervolgstap hebben wij meegewerkt aan de nieuwe financiering en strategie van de stichting.
Eén platform, talloze belangen
Met name dat laatste is een complexe uitdaging. Er zijn vele partijen betrokken – niet alleen de netbeheerders en industrie, maar ook clusterorganisaties, het ministerie van KGG, provincies, gemeenten en RVO. Om Data Safe House te laten slagen, is het cruciaal dat al die partijen voldoende worden gehoord. Hun belangen lopen vaak uiteen: netbeheerders en andere aanvragers willen zoveel mogelijk informatie van de industrie, maar die is terughoudend.
Industrie aan boord
Die aarzeling vanuit de industrie is begrijpelijk. De sector staat onder druk: terwijl netbeheerders vijftien jaar vooruitkijken, heeft de industrie nú behoefte aan oplossingen. Om industriebedrijven toch aan boord te krijgen, ontlast Data Safe House hen zoveel mogelijk. We bieden ze een platform waar ze hun gegevens maar één keer hoeven aan te leveren, en van daaruit kunnen delen met data-aanvragers. Door toenemende wetgeving krijgen industriële bedrijven verzoeken van verschillende partijen voor dezelfde informatie. Door het delen van data zo laagdrempelig mogelijk te maken, reduceert Data Safe House de administratieve werklast voor de industrie.
Uniformiteit versus maatwerk
Het vinden van de juiste balans tussen uniformiteit en maatwerk is zoeken. Enerzijds wil Data Safe House werken met één afsprakenstelsel en uniformiteit in methodieken, het IT-platform en het dataformat. Anderzijds hebben kleinere industriebedrijven vaak behoefte aan een andere aanpak. Om het hen makkelijk te maken, vragen we minder data uit bij hen. Met een gedifferentieerde benadering is het gelukt om van twijfelaars ambassadeurs te maken.
Dialoog
Cruciaal gedurende elke stap van de uitrol is het faciliteren van de voortdurende dialoog tussen de vele stakeholders. Zij komen vanuit verschillende werelden. Door voortdurend in gesprek te blijven, ontstond begrip voor elkaars standpunten en belangen. Zo hebben we die verschillende werelden bij elkaar weten te brengen.
Resultaten
Veilig investeringsplannen delen
Het resultaat is Data Safe House (DSH), een onafhankelijke omgeving waar industriële partijen hun verduurzamingsplannen veilig en anoniem kunnen delen met netbeheerders en andere geïnteresseerde partijen. Partijen blijven zelf eigenaar van hun data: zij bepalen welke data ze delen, met wie en waarvoor die data gebruikt mag worden.
Samen versnellen
Deze constructie zorgt ervoor dat industriepartijen welwillender zijn om informatie te delen. Netbeheerders en andere partijen, zoals RVO en industrieclusters, kunnen door een gerichte data-aanvraag meer inzicht krijgen in de toekomstige energiebehoeften en daardoor gerichter beslissingen nemen. De industrie profiteert op haar beurt van de versnelling die dit oplevert in het uitbreiden van de energie-infrastructuur.
Eén officieel loket voor data-uitwisseling
Data Safe House is in 2025 binnen DIVIT – een samenwerking tussen netbeheerders, het ministerie van KGG en clusterorganisaties – erkend als hét loket waar industriedata wordt aangeleverd ten behoeve van de investeringsplannen van de netbeheerders. Daarmee wordt DSH landelijk de enige bron van data waarop alle plannen en het beleid van de vele verschillende partijen in de energiesector worden gebaseerd. Dit zorgt voor eenduidigheid en kwalitatief goede data. Tegelijk worden de industriepartijen niet overvraagd, doordat ze de data slechts één keer per jaar hoeven te delen en updaten.
Samenwerking door dialoog (DIVIT)
DIVIT staat voor Dialoog over Infrastructuur voor Industrie in Transitie. De dialoog staat hier centraal, omdat informatie pas echt waardevol wordt door erover in discussie te gaan. Daarmee is Data Safe House meer dan alleen een platform: het is een samenwerkingsverband dat de dialoog stimuleert én faciliteert. Zo hebben de industrieclusters in principe een Data Board (mededingingsraad) waarin alle partijen met elkaar in gesprek gaan over welke data kan worden gedeeld én hoe deze geïnterpreteerd moet worden.
We werken met een klein team aan een grote uitdaging. Juist daarin schuilt een deel van onze kracht: anders dan een grote organisatie kunnen we de focus houden op dat ene doel. We laten ons afleiden en blijven doorpakken. Ik voel van iedereen zóveel energie en motivatie om hier een succes van te maken
Next steps
De uitrol van Data Safe House is nog in volle gang. We blijven daar vanuit nlmtd bij betrokken. Naast het meewerken in de uitvoering schrijven we mee aan de jaarplannen en strategievorming.
De ambities zijn hoog: inmiddels zijn zo’n 100 partijen aangesloten op het platform, dat moeten er de komende twee jaar zo’n 600 worden en in 2030 doorgroeien naar 5.000. Zo’n versnelling vergt aandacht en daar denken we vanuit nlmtd over mee.
Conclusie
De energietransitie is veel meer dan alleen een technische opgave. Het vraagt om gerichte samenwerking en het op elkaar afstemmen van talloze uiteenlopende belangen. Dit is des te uitdagender in een diverse sector als de industrie. Data Safe House biedt een manier om al die verschillende belangen te borgen én samen te werken aan dat ene gedeelde belang: het creëren van een toekomstbestendige energie infrastructuur.
Meer weten? Wij werkten hieraan!
