Rob van Dijk
Manager
Rob is een consultant met een passie voor innovatie en organisatieontwikkeling. Hij heeft 15 jaar ervaring bij diverse bedrijven en werkt met hen samen om een toekomstbestendige en mensgerichte organisatie te creëren.
Deel dit artikel
Experts: Rob van Dijk & Tony Brugman (ModellenWerk / nlmtd)
“Is meer personeel echt een optie?” Met die prikkelende vraag openden Rob van Dijk en Tony Brugman de tweede expertsessie van Create the Future. Hun antwoord, onderbouwd met data van het CBS, het UWV en hun eigen ModellenWerk Intelligence-platform, was ondubbelzinnig: de Nederlandse beroepsbevolking krimpt, schaarste is structureel en organisaties die blijven zoeken naar meer personeel lossen een probleem van gisteren op.
Een arbeidsmarkt onder structurele druk
Nederland heeft een demografisch kantelpunt bereikt: het aandeel 65-plussers is nu groter dan het aandeel jongeren dat de arbeidsmarkt betreedt. Bijna de helft van alle vacatures is moeilijk te vullen en sectoren zoals de bouw, de gezondheidszorg en de machinebouw kampen met tekorten die de productie direct beperken. Tegelijkertijd ontstaan er steeds meer overtollige functies – in de administratie, klantenservice en data-invoer. De arbeidsmarkt is niet alleen krap, maar ook scheefgetrokken. En het gaat niet alleen om kwantiteit: deelnemers wezen erop dat de kwaliteit van afgestudeerden van technische opleidingen is afgenomen, waardoor bedrijven fors moeten investeren om nieuwe werknemers op het juiste niveau te krijgen. Ondertussen concurreren organisaties van defensie tot energie om dezelfde steeds kleiner wordende groep ingenieurs en technici.
Vijf hefbomen in plaats van één aanwervingsstrategie
In plaats van harder te concurreren om dezelfde talentenpool, presenteerden Van Dijk en Brugman een raamwerk van vijf hefbomen voor het personeelsbestand: het verminderen of reorganiseren van de marktvraag, het verbeteren van de instroom en het behoud van talent, het inzetten van innovatie en technologie, het verhogen van de interne efficiëntie en het nastreven van externe samenwerking. Elke hefboom werd geïllustreerd met een praktijkvoorbeeld – van het Bernhoven-ziekenhuis dat de zorgdruk verlaagde door middel van gezamenlijke besluitvorming, tot de interne talentenmarktplaats van Unilever die meer dan 8.000 werknemers herplaatste, tot kinderopvangorganisatie Smallsteps die administratief werk robotiseerde zodat medewerkers meer tijd met kinderen konden doorbrengen. De boodschap: organisaties die zich alleen richten op het aannemen van personeel missen vier andere hefbomen.
Van efficiëntie naar plezier
De interactieve discussie bracht een terugkerende spanning tussen ambitie en realiteit aan het licht. Zoals een deelnemer het verwoordde: “We blijven optimaliseren voor efficiëntie, maar we vergeten dat mensen ook plezier in hun werk moeten hebben.” Verschillende deelnemers betwistten de aanname dat technologie het capaciteitsprobleem automatisch oplost – en merkten op dat, hoewel de overgrote meerderheid van de organisaties een vorm van AI heeft geïmplementeerd, slechts een fractie daadwerkelijk meetbare productiviteitswinsten ziet. Anderen brachten de paradox van ‘nu investeren, later oogsten’ ter sprake: het opbouwen van personeelscapaciteit kost jaren, maar besturen willen binnen een jaar rendement zien. “Je moet nu investeren om over een paar jaar de capaciteit te hebben. Dat is tegenwoordig geen populaire gedachte in de directiekamers,” merkte een deelnemer op. En onder alles lag de menselijke dimensie van verandering – functioneel herontwerp is slechts één aspect. De sociale laag, waar mensen betekenis vinden en samen stress reguleren, is net zo cruciaal.
“Mensen kunnen maar een beperkte hoeveelheid verandering verwerken.”
Vooruitblik
De sessie eindigde met praktische adviezen: beoordeel uw organisatie op alle vijf de hefbomen, identificeer waar onbenut potentieel ligt en begin nu met investeren – zelfs als de resultaten pas over jaren zichtbaar worden. De boodschap was duidelijk: personeelsstrategie mag niet langer alleen een HR-onderwerp zijn. Het vereist dezelfde nauwkeurigheid en investeringslogica die organisaties toepassen op technologie, infrastructuur en financiën. De organisaties die succesvol zijn, zijn de organisaties die stoppen met het proberen om structurele veranderingen op te lossen door simpelweg meer personeel aan te nemen, en in plaats daarvan beginnen met het opbouwen van het personeelsbestand dat hun strategie daadwerkelijk verdient.
