Mike Hoogveld
Co-founder nlmtd
Mike Hoogveld is partner bij nlmtd en expert op het gebied van toekomstbestendig organiseren. Met ruim twintig jaar ervaring als manager en adviseur in een grote verscheidenheid aan organisaties in binnen- en buitenland is Mike ook startup mentor, verricht hij wetenschappelijk onderzoek aan Nyenrode, en doceert hij aan diverse universiteiten en business schools.
Deel dit artikel
Samenwerken aan transities: Snel en slim samenwerken in ecosystemen
Ecosystemen vormen een belangrijk middel voor het realiseren van de transities die nodig zijn voor een toekomstbestendige planeet en samenleving. Maar ze blijken helaas ook een ingewikkelde vorm van samenwerking. Waardoor komt dat eigenlijk, en hoe kan je hierop inspelen?
Verandering gebeurt niet in een vacuum
Neem bijvoorbeeld de energie of voedsel transitie: los van alle technisch inhoudelijke aspecten van deze complexe vraagstukken, kunnen organisaties dit simpelweg niet oplossen alsof ze op een eiland zitten. Hiervoor zullen alle betrokkenen in de betreffende keten noodzakelijkerwijs samen moeten werken in een ecosysteem. Bijvoorbeeld door holistisch te kijken naar de waardeketen die de energie of het voedsel voortbrengt, inclusief alle stakeholders die invloed uitoefenen op of ondervinden van deze keten.
Het stroomlijnen van een complex geheel
Een belangrijk kenmerk van een ecosysteem is echter dat er geen sprake is van een centrale leiding, net zoals je bijvoorbeeld ziet bij een school vissen of een zwerm vogels. Het is een geheel van onderdelen die met elkaar in verbinding staan en elkaar continu beïnvloeden, waarbij de belangen lang niet altijd congruent zijn. Het risico bestaat hierdoor dat de verschillende partijen afwachtend naar elkaar gaan zitten kijken, zodat een impasse ontstaat. Of dat uit eigenbelang korte termijn keuzes worden gemaakt die destructief zijn voor het hogere doel. Dit is een klassiek voorbeeld van het ‘prisoner’s dilemma’ afkomstig uit ‘game theorie’ voortgebracht door John von Neumann. Het gedachte-experiment laat zien waarom rationale individuen soms niet samenwerken, ook al is het vaak wel in het belang dit wel te doen. Het is dus belangrijk om samen het gemeenschappelijke doel direct aan het begin kristalhelder te formuleren en expliciet te checken of iedereen bereid is om zich hieraan te committeren.
We doen er een schepje bovenop
Een andere moeilijkheid zit hem in kwantiteit. De wet van Metcalfe stelt dat de waarde van zo’n transitie netwerk exponentieel toeneemt met ieder lid dat je toevoegt. Maar daarmee explodeert ook het aantal onderlinge relaties (volgens de formule R = L(L-1)/2), alsof je met een spirograaf aan het tekenen bent: bij 14 leden zijn dit er al 91. Dit is een mooi voorbeeld van hoe snel sociale netwerken complex en uitgebreid kunnen worden.
De bias en het brein
Als gevolg van diverse biases in ons brein is zo’n groot aantal heel lastig om effectief mee om te gaan. Als vuistregel geldt dan ook dat 8 personen het ideaal is voor een groep om onderling goed te kunnen samenwerken. Maar meestal is de omvang van een ecosysteem groter, waardoor de voortgang stagneert. Dan ligt de oplossing hem in het werken in een multidisciplinair team-van-teams. Ieder team focust hierbij op een specifiek thema, waarbij het vanuit vertrouwen ook mandaat krijgt. En in korte iteraties komen vanuit ieder team de eerste onder zijn gelijken, ofwel ‘primus inter pares’, bijeen voor portfolio afstemming. En om te leren van de voortgang, zodat direct kan worden bijgestuurd.
Zo ontstaat een snelle en wendbare armada die de slag om de toekomst kan winnen.
Meer weten over het succesvol realiseren van transities? Neem contact met ons op.
Samen bouwen aan een duurzame toekomst
De mogelijkheden om een betere toekomst te creëren voor organisaties, de samenleving en onze planeet zijn oneindig. De toekomst begint vandaag, en daarom gaan we direct aan de slag. We noemen onszelf niet voor niets nlmtd, – zonder klinkers of hoofdletters, want wij denken en doen zonder beperkingen.
Met een team van meer dan 90 experts, met ervaring bij toonaangevende strategieadviesbureaus, innovatieve bedrijven en startups, helpen we organisaties bij strategie, innovatie en transformatie. Van visie naar uitvoering, wereldwijd en met meetbare impact.
Mike Hoogveld
Mike Hoogveld
